Letter 16: Demons watch every ascetic practice to bend it toward passion or vainglory.

Again I write to you and to your brothers. I do not want the strategies of the demons to be hidden from you, since by God's grace you are running on the road beside which every demon lies in ambush. Each one watches the monk to see whether he turns aside to the right or to the left, or whether he walks in the middle of the royal road. The demon of gluttony watches the person who fasts: whether the gloom of his fasting accuses his need, whether his words betray it, whether his intention wavers, whether he thinks one thing inside and displays another outwardly to people, and whether he enjoys hearing comments about the pallor of his face or the thinness of his skin. The demon of sexual desire watches the boundaries of his concerns: whether the monk meets a woman by chance or has arranged the meeting, whether his words are playful or directed toward self-control, whether his eyes are shameless, whether his walk is too polished, whether his clothing is poor or made attractive for a woman's sake. The demon of love of money inspects our paths: how we approach the rich, what we say and do among them so as to receive something from them, whether we sigh before them about our poverty and say that because so many poor people trouble us we are about to leave the place where we live, and whether we welcome the rich graciously while turning our face away from the poor as from someone to flee. The demon of vainglory imitates all these. It watches whether we say or do anything that brings us the reputation of priestly holiness, whether we sigh as if worn out by hard discipline when someone invites us to rest, and whether for the sake of glory we tell others what happens to us in our cell from holy angels or from demons. How could I count all their plots? Looking at them, the Lord says, "Be wise as serpents and innocent as doves." The monk must truly be innocent and gentle, and his battle must be fought in gentleness, according to the prophetic word. But his mind must also be sharp-sighted and tested against the tricks of the demons, like a mongoose tracking the traces of snakes, so that he can say, "The thoughts of the evil one are not hidden from me," and, "My eyes look on my enemies; my ears hear those who rise against me.

Greek retroversion from Syriac transmission (Frankenberg 1912, TAN/TEI CC BY 4.0): παλιν προς σε και τους αδελφους σου γραφω· ου γαρ θελω τας των δαιμονων τεχνας αφ' υμων κρυβηναι επει δια χαριτος του θεου εν οδωι τρεχετε παρ' ην εις εκαστος των δαιμονων ενεδρευει ατενιζων εις τον μοναχον ει εις τινα μετακλινει εις την δεξιαν η εις την αριστεραν, η ει εν εκεινηι τηι μεσοτητι της βασιλικης οδου εμπεριπατει. ως ει τις λεγοι οτι ο της γαστριμαργιας δαιμων αποβλεπει εις τον νηστευοντα ει η της νηστειας σχυθρωπια αυτου της ενδειας κατηγορει η δια του λογου αυτου τοιουτον τι εδηλωσεν η ει ποτε το της νηστειας αυτου θελημα δισταζει και αλλο μεν μελεται εντος αλλο δε αποδεικνυσι τοις ανθρωποις εκτοσθεν και ει ακροαται ακουειν λογους περι της του προσωπου αυτου χλωροτητος η του δερματος αυτου λεπτοτητος. και ο πορνειας δαιμων παλιν τους των φροντιδων αυτου ορους τηρει ει ο μοναζων απανται γυναικι ει ως επιτυχοντως απηντησεν η εμηχανησατο ωστε συντυχειν αυτηι εν... και τους λογους αυτου εκπορευομενους σταθμιζει ει γελοιοι εισιν η προς σωφροσυνην αποβλεπουσιν· φυλασσει δε και τους του μοναζοντος οφθαλμους ει ποτε αναισχυντοι και την αυτου περιπατησιν ει εστι κομψοτερα η δια του τρυφερου αυτης το παθος καταβοαι και το ενδυμα αυτου δοκιμαζει ει εστιν ευτελες η ει καλον δια την γυναικα. και ο της φιλαργυριας δαιμων τας τριβους ημων επισκεπτεται οπως προς τους πλουσιους εγγιζομεν και οτι παρ' αυτοις λεγομεν η πραττομεν ωστε παρ' αυτων λαβειν και ει περι της ημων πτωχειας ενωπιον αυτων στεναζομεν ως οτι δια το πληθος των πτωχων ημας θλιβοντων τον της παροικιας ημων τοπον καταλιπειν μελλομεν και ει τους πλουσιους χαριεντως υποδεχομεθα των δε πενητων ως ει τις φυγοι αποστρεφομεθα το προσωπον ημων. τουτους τους δαιμονας και ο της κενοδοξιας μιμειται και αυτος προσεχων ει λεγομεν η πραττομεν τι εις ιερωσυνης δοξαν ημας επαγον η ει ποτε καλουντος (E) τινος ημας ως αναπαυσοντος απο της σκληρας θρησκειας ωσπερ (απο καματου) εκλυομενοι στεναζομεν ινα επαινεσθωμεν, και ει παλιν δοξης ενεκα τοις αλλοις καταμηνυομεν τι ημιν συμβαινει εν τηι κελληι ημων προς των αγιων αγγελων η των δαιμονων — και πως μοι εγγιγνεται τας αυτων επιβουλας εξαριθμησαι εις ας αποβλεπων ο κυριος λεγει· γινεσθε φρονιμοι ως οι οφεις και ακεραιοι ως αν περιστεραι . δει γαρ ως αληθως τον μοναχον ειναι ακεραιον και πραυν και εν τηι πραυτητι αυτου γενεσθω η μαχη αυτου κατα τον προφητικον λογον . εστω δε οξυκινητος ο νους αυτου την οψιν ον δε τοις των δαιμονων δολοις δεδοκιμασμενος ως ο ιχνευμων τα των οψεων ιχνη τηρει, ινα εχηι λεγειν οτι ουκ αποκεκρυμμενα απ' εμου τα του πονηρου νοηματα και οι οφθαλμοι μου ορωσιν εις τους εχθρους μου και των μοι επανασταντων αχουει τα ωτα μου Syriac transmission available in the linked TAN/TEI source. The complete corpus is Syriac-transmitted; Greek survives only fragmentarily, so this display text is a retroversion witness.