Letter 4: Evagrius asks Abba Lucian to correct the Antirrhetikos and teach discernment against thoughts.

I have seen the letters of Your Holiness. In them you showed great love toward us and asked me to send you something from my labors. Left to my own choice, I would not have sent anything, out of reverence for your sobriety of mind. But once commanded, I obeyed readily. I have sent you the Antirrhetikos [a set of scriptural replies against tempting thoughts], so that you may read it and correct it, filling in whatever is lacking if I have failed to describe any of the filthy thoughts accurately or have not set the proper reply against them. I confess to Your Honor that even now I have not adequately grasped demonic thoughts. I have often been greatly hindered by them, and after you left me I suffered things from them that cannot be described. But now I glorify our Lord because of what I have heard and learned about you, just as I prayed. Be for me, then, a herald of self-control and humility, a destroyer of thoughts and of every high thing raised against the knowledge of Christ. Then the mind will have boldness at the time of prayer and will not be bent aside, bowed down, struck by anger, or distracted by desire. These things happen to the angry and the gluttonous: their days do not rule themselves, and at night they are not safe from evil images. You yourself know through our Lord that reading the divine Scriptures greatly helps purity. It separates the mind from the cares of this visible world, from which distortions of impure thoughts arise, because those same passions bind the mind to bodily things and make it leap toward them. So tell the brothers diligently to read the Scriptures at the appointed time, not to love the world or what is in it, and to guard against thefts by thoughts. This guard is a medicine that kills the biting insects, and the demons hate it very much. A war fought with discernment is full of many trials, but it produces a deep cleansing of the heart, one the demons cannot mock as if they had no way to injure the mind or soul. Just as wisdom properly judges bodily matters, so discernment is entrusted with judging the forms stamped on the mind: holy thoughts from filthy ones, clean thoughts from dirty ones, and the craft of mocking demons who put on shapes from sense perception or memory in order to lead the soul away as it runs toward the knowledge of Christ. Everyone enlisted in this campaign must therefore ask our Lord for the gift of discernment, while lacking none of the things needed to receive that gift: self-control, humility, wakefulness, withdrawal from the world, and perseverance in prayer strengthened by reading the divine Scriptures. Nothing produces purity of prayer like reading Scripture. The virtues cut away the passions, which are desire, sorrow, and anger. Reading, after the virtues, uproots even our subtler worldly concern and initiates the mind into formless thoughts of the divine knowledge, which our Lord in the Gospel calls, in an image, the inner room, where we shall see the holy Father who is hidden.

Greek retroversion from Syriac transmission (Frankenberg 1912, TAN/TEI CC BY 4.0): τα γραμματα εωρακα της οσιοτητος σου εν οις σφοδρα την σου προς ημας αγαπην απεδειξας και εκελευσας ημας τι των πονων ημων σοι πεμψαι, οτι κατα την εμην προαιρεσιν πεμψαι ουκ εβουλομην δια την μου προς την σωφροσυνην σου αιδω· νυν δε κελευσθεις ευκοπως υπηκουσα και επεμψα σοι τον λογον των αντιρρητικων ινα αναγνωις και κατορθωις το αν ελαττουμενον τι εκπληρων ει τινας των μιαρων λογισμων ουκ ακριβως εξεθεμεν και την κατ' αυτων αντιρρησιν ου καλως παρεταξαμεν. ομολογω δε τηι σηι τιμιοτητι οτι εως αρτι ου καθηκοντως τους δαιμονιακους λογισμους κατειληφα οτι πολλακις υπ' αυτων πολυ κεκωλυσμαι και μετα το οιχεσθαι σε απ' μου παθη αρρητα υπ' αυτων επαθον. νυν δε δοξαζω τον κυριον ημων δ α ηκουσα περι σου και εμαθον καθως προσηυξαμην. ισθι μοι τοινυν κηρυξ εγκρατειας και ταπεινοφροσυνης (Ε) και καθαιρετης λογισμων και παντος υψωματος επαιρομενου κατα της γνωσεως του Χ. ινα γενηται παρρησια καιρωι προσευχης τωι νοι των τουτων περισσοτερων και μη γενηται μετακλινομενος η καμπτομενος η υπ' οργης πατασσομενος η υπ' επιθυμιας περισπωμενος. συμβαινει δε ταυτα τοις τε θυμωδεσι και γαστριμαργοις οι ημεραι ουκ αρχουνται και απο κακων φαντασιων νυκτος ου διασωζονται. και συ γε δια τον κυριου ημων οισθα οτι η των θειων γραφων αναγνωσις εις την καθαροτητα πανυ συμφερει οτι τον νουν των τουτου του κοσμου του ορατου μεριμνων αφιστησι εξ ων διαστροφαι ακαθαρτων λογισμων υπογινονται δια των αυτων παθων τον νουν προς τα σωματικα πραγματα δεοντων τε και πηδωντων. αοκνως τοινυν λεγε μετα των αδελφων ινα τας γραφας τωι ωρισμενωι καιρωι αναγνωσι και μη αγαπωσιν τον κοσμον και τα εν αυτωι και φυλαττεσθων κλοπας λογισμων· αυτη γαρ η φυλακη εοτι φαρμακον απολλυον λυκους (? μυιας) και οι δαιμονες πανυ αυτο μισουσιν. ο πολεμος ουν ο διακριτικως πολεμουμενος πολλων πειρασμων γεμει πολλην δε κατεργαζεται καθαρσιν καρδιας υπο δαιμονων ου καταγελωμενην ως ουκ εχοντων την διανοιαν η την ψυχην αδικειν. ωσπερ γαρ η δοφια καθηκοντως κρινει τα σωματικα ουτως και το διακριτικον τα εν τωι νοι τυπουμενα ειδη πεπιστευται διακρινειν, λογισμους τους αγιους απο των μιαρων, τους καθαρους απο των ρυπαρων και την των εμπαικτων δαιμονων τεχνην καταμηνυει μορφας αισθησεων η μνημης ενδυομενων ωστε την προς την Χ. γνωσιν ανατρεχουσαν ψυχην αποπλανησαι. αναγχη αρα παντα τον ταυτην την στρατειαν στρατευομενον παρα του κυριου ημων το της διακρισεως δομα αιτειν ουδεν δηλαδη υστερουμενον των εις τουτου του δοματος την αναληψιν δεοντων α εστιν ως συνελοντι ταδε' εγκρατεια, ταπεινοφροσυνη, αγρυπνια, αποχωρησις του κουμου, προσχαρτερια προσευχης υπο της των θειων γραφων αναγνωσεως ενδυναμουμενη· ουδεν γαρ ως αναγνωσις των γραφων καθαροτητα της προσευχης κατεργαζεται· αι γαρ αρεται αποκοπτουσι τα παθη οντα επιθυμιαν και θλιψιν και οργην, η δε αναγνωσις μετα τας αρετας και την λεπτην (ελασσω) κοσμικην φροντιδα ημων εκριζοι τε και την διανοιαν ημων νοηματα ανειδεα της ουσιας της θειας γνωσεως μυει, ην ο κυριος ημων εν τωι ευαγγελιωι καλει ταμειον αλληγορικως εν ωι τον αγιον πατερα τον αποκεκρυμμενον οψομεθα Syriac transmission available in the linked TAN/TEI source. The complete corpus is Syriac-transmitted; Greek survives only fragmentarily, so this display text is a retroversion witness.